ajle
ajle
Ukrayna'dan Haberler
Ekonomi Haber İş Dünyası Şirket Haberleri Söyleşi Ukrayna'daki Türk Toplumu

Söyleşi; Ukrayna lojistik sektörü krizden nasıl etkilendi? Sektörü neler bekliyor?

Ukrayna ile Türkiye arasındaki ilişkiler, ticari, ekonomik ve askeri işbirliği alanlarında hızla ilerlerken, iki ülke arasındaki dış ticaret hacmi hedeflenen rakama emin adımlarla yaklaşıyor.

Ukrayna ve Türkiye arasında uzun süredir gündemde olan Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanması ile, ticaret hacmindeki artış eğiliminin katlanarak sürmesi bekleniyor.

Ukrayna’nın dünya ticaretine açılan kapısı olan limanlar ve gümrük noktalarını, STA’nın karşılıklı getirilerini, gümrüklerde yapılan reformları ve bir girişimcinin gözünden yapılması gerekenleri iş insanı Cumhur Güzelçiftçi ile konuştuk.

Ukrayna lojistik pazarında uzun yıllardır tanınan bir isim olan Güzelçiftçi’ye, sektöre ilişkin merak edilenleri, Ukrayna limanlarındaki son durum ve yeni fırsatları sorduk.

-İyi günler Cumhur Bey, uzun yıllardır Ukrayna’da lojistik alanında faaliyetler yürütüyorsunuz. Kendinizden biraz bahseder misiniz?

1994 yılında Dokuz Eylül Ünv. Denizcilik Fakültesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi bölümünden mezun oldum. Sektörün okullu pfofesyonellerinden biri olarak kariyerime başlangıç yaptım. Bu güne kadar kariyerimdeki önemli kilometre taşlarını özetlersem.

1996 yılında Azov Shipping in İzmir Temsilcisi Bumerang Denizcilik şirketinin pazarlama departmanında kariyerime başladım. Bu adımla birlikte Ukrayna’nın da içinde olduğu coğrafya uzmanlık alanım olmaya başladı.

1998 yılında  İnci  Lojistik A.Ş.-  Acente Müdürü olarak  çalışmaya başladım. Ukrayna’nın Nikolaev Limanından aktarma yaparak Türkiye’den Rusya ve Orta Asya ülkelerine demiryolu ile  konteyner taşıma organizasyonu yapan Sea Rail Express Line’ın Türkiye Acenteliği sonrasında da hattın yöneticilik görevini yaptım.

2003 yılında Arkas Holding’in Odessa`daki temsilciliğinin kurucu yöneticiliğini üstlendim. Emes Line ın (Arkas Line)  Ukrayna, Moldovya, B.Rusya , Rusya ve orta Asya coğrafyasında konteynerlerini intermodal taşıma organizasyonları ile kapı teslimi servislerin oluşturulması hedeflerini gerçekleştirdik.

2008 yılında dünyanın en büyük demir çelik şirketi Arcelor Mittal Packaging Ukraine Ltd nin Odessa Organizasyonu için çözüm ortaklığını üstlendik.11 yıl boyunca lojistik ihtiyaçlar için yerinde butik hizmet verdik.

Halen şirketimiz Grand Bosfor Ltd ile proje yükler, Konteyner, Araç, Taahhüt şirketleri için araç parkı taşıması, gümrükleme, gümrüklü depo, dökme gemi brokerlık hizmetleri vermekteyiz

Ukrayna, hem 2008 başlayan küresel mali kriz, hem de 2014’te başlayan siyasi ve ekonomik problemlerden olumsuz etkilendi. Bunların hepsinin üstüne covid-19’un getirdiği ‘kriz ortamında’ bulunuyor.

2008 mali kriz  ve Covid -19 her ikiside küresel krizler.  Covid -19 salgını henüz bitmiş değil. Sonuçlarını  yorumlamak için erken ancak bu zamana kadarki etkisine bakabiliriz. Ukrayna’nın  yaşadığı önemli ekonomik krizlerden birisi de 2014 yılında gerçekleşti. Bu lokal krizin sonucunda ülkenin ekonomik dengeleri değişmiştir.

Biliyorsunuz, 2014 yılının başlarında Kırım’ın Rusya tarafından ilhakı ve 2014 baharında başlayan Donbass Savaşı ile Ukrayna önemli sanayi, turizm ve askeri stratejik bölgelerini halen kullanamıyor. Sonucunda ihracat hacmi %40 daraldı ve turizm gelirleri önemli ölçüde düştü. Sonuçta Ukrayna en büyük ticari ortağı Rusya ile yollarını ayırmak zorunda kaldı.

Sektörümüze yansıması ise, 2014 krizi öncesine kadar Odessa limanı lojistik alt yapısının uygunluğundan dolayı  Moldovya,Rusya ve Orta Asya ülkelerinin dış ticaret işlemlerde transit ülke konumunda idi.  2014 sonrası yük akışı Rusya’nın Karadeniz limanı  Novorossisky ve Orta Asya yükleri içinde Gürcistan’ın Poti limanına yöneldi. Sonuç olarak lojistik sektöründe küçülme ve dalgalanma oldu.

Ukrayna, yeni ortak arayışını Avrupa, Çin ve  Akdeniz Ülkelerine yönelterek Rusya’dan boşalan yeri doldurmaya başladı. 2016 yılı ile birlikte ticari aktivitenin tekrar yükselme trendine girdiğine dair dataları gördük. 2017- 2018 yıllarında ve 2019 yılı ilk yarısında ekonomideki pozitif ortamın devam ettiğini yaşadık.

Yine 2019 yılında Cumhurbaskanı  Zelensky’nin seçilmesi ile Kamu da ,gümrükteki uygulamlarda yapılan pek çok reform yabancı yatırımcı için güven ortamı tesis edilmesi yönünde katkı sağlamıştır. Ancak yapılan reformların sürdürülebilirliği konusunda tedirginlikler olduğu göz ardı  edilmemelidir.

2020 ilk çeyrek olumlu ekonomik çıktılar alınmış ancak Covid-19 etkileri ikinci çeyrekte küçülme rakamları ile ortaya çıkmıştır.

Üçüncü çeyrekte daha pozitif rakamları ekonomik çevreler beklemektedir. Kuzey yarım kürede ikliminde değişmesi ile birlikte sadece Ukrayna değil tüm ülkelerde Covid etkisinin nasıl devam edeceğini hep birlikte göreceğiz. Aşı ve ilaç çalışmaları tüm dünyanın heyecanla beklediği gelişmeler olmaya devam edecektir görüşündeyim.

 -Covid-19, lojistik sektörünü nasıl etkiledi.

Tedarik zinciri yönetimi  kendi mekanizmasında yürüyen bir sistemdir.

Zincirin bir halkasında oluşacak problem sistemin çalışmasını etkiler. Günümüzde en büyük  hammadde  girişi ve en büyük  yarı/ tam mamul çıktığı ülkelerin başında gelen Çin’de salgının  başlaması ile üretim faaliyetlerinde aksaklıklar basladı.

Çin’e ham madde getiren gemilerin yüklerini boşaltamaması, gemilerin liman operasyonlarında yavaşlamalardan kaynaklı gecikmeler, konteyner hareketlerinin yavaşlaması ve liman sonrası konteyner harektlerinin durmasi gibi sayabilecegimiz bir çok sebepten dolayı Çin’den sonra gemi varışlarındaki gecikmeler, bir sonraki limaniın ihtiyacı olan boş konteyner pozisyonlamalarında problemler yaşanmasına neden oldu. Benzer problemler Avrupa limanlarında ve diper limanlarda da devam etti. Karayolu ve Tren ile giden yüklerin sınır geçişlerindeki kontrollerden dolayı geç varışları, dönüşlerinde aynı sekilde problemler yaşanmasına neden oldu.

Tüm bunların sonucunda navlun bedellerinde artış oluştu. Havayolu taşımasında ise acil veya geciken mallardan dolayı firmalar havayoluna yöneldiler talep fazlası ve havayolu şirketlerinin uçuşlarını azaltmasıyla  navlunlarda artışa gittiler. Navlun artışları üretim maliyetlerini yükseltti bunun etksi ,gecikmeler ve salgında ki gidişatın belirsizliği siparişlerin iptallerine neden oldu.Ukrayna Covid in başlangıç döneminde Çin‘den ithal edeceği  tüketim  mal siparişlerinin %60 oranında iptal etti. Ülkelerin kapılarını kapatması ile kara ve demiryolu taşımacılığı neredeyse durdu. Havayolu firmalarının  bir iki istisna dışında uçuşlarını durdurması ile bu dönemde  ağırlıklı  taşıma deniz yolu ile yapıldı.

Ekonomilerin uzun süre kapalı kalması ve ticaretin nerdeyse durma asamasına gelmesi ülkelerin eş zamanlı normalleşmeye başlama kararını almalarını zorunlu hale getirdi.

Haziran ile baslayan dünyadaki normalleşme ile tedarik zincirindeki halkalarda çalısmaya basladı. Büyük tonajlı yük alımları artmış durumda. Tahıl, maden , demir çelik gibi  stoklanabilir ürünlerdeki büyük tonajlı alımlar  büyük tonajlı handy, handy max , supramax gemi taleplerinde artışa neden olurken, stoklanmasi riskli ve hızlı tüketilmesi gereken mamullerde part kargo şeklinde artış olduğunu yine marketten gelen talepler ile görüyoruz.

Diğer taraftan, Çin çıkışlı yüklerin başka ülkelere kaydığını ülkelerin kendilerine alternatifler pazarlar baktigini gözlemliyoruz. Ukrayna’da Covid öncesi Çin’den aldigi bazı ürünlerini Turkiye’den almaya başladığını Türkiye ile Ukrayna arasında ki Ticaret Hacmin son dönemde yaklaşık %20 artığının altını cizmek isterim. Serbet Ticaret Anlaşmasının devreye girmesi ile artisan daha büyük olacağını bekliyoruz.

Covid -19 salgını henüz bitmiş değil. Ancak geldiğimiz noktada dünya ticaretinin bir kez daha çok sert bir ivme ile durma noktasına geleceğini beklemiyorum. Bu dönemde ticaret aktörlerinin akıllı lojistik çözümlerle, zaman ve para maliyetini en iyi yöneten çözüm ortakları ile çalışacaklarını düşünüyorum.

-Ukrayna 2014’de Rusya ile başlayan çatışma ortamına kadar, Türkiye ile Rusya arasındaki önemli lojistik lokasyonlardan biriydi. Bu durum sektörü nasıl etkiledi?

Sovyetler zamanında Karadeniz de aynı anda çok amaçlı hizmet verebilen üç liman  üzerinde  lojistik alt yapı inşaa edilmiş; Poti, Novorosisky ve Odessa limanları.

Sovyetlerin dagilmasi 1991-2014 döneminde Novvorosisky Limanının kapasitesinin dolması ve coğrafi şartlardan dolayı limanın genişletilememesi ve Orta Asya ülkeleri için Poti limanına girişten sonra Hazar denizi ve tekrar karayolu ile devam ediliyor olması Odessa yı ve yanındaki Chornomora ( Ilichevks)  limanlarının stratejik değerini arttırmaktaydı. Rusya, Moldovya, B.Rusya ve orta Asya ülkelerine  hatta Baltıklara taşınan yükler için çok önemli limanlar olmuşlardı. Odessa Limanı geniş bir alanda kurulmuş, her türlü yükün elleçlenebileceği liman imkanlarına sahip ve liman sonrası taşıma icin çok iyi planlanarak inşaa edilmiş demiryolu bağlantısı olan bir limandır.

Cornomora ( Ilichevsk ) Limanı, Odessa Limanının logistic alt yapısına entegre edilerek  hizmet vermeye başlamıştır. 2014 yılına kadarki süreçte bu iki liman kapasiteleri dolması üzerine Yuzni Limanı özel sektör  yatırımı ile devreye girmiştir. Bu coğrafyanın yüklerinin büyük bölümünün giriş kapisi olan Ukrayna limanlarının 2014 krizi ile birlikte kapasiteleri bir anda küçüldü.

Limanlarda  termialleri yöneten Rus firmaları faaliyetlerini durdurdu. Ukrayna üzerinden  Rusyayı transit geçerek Ortya Asya Ülkelerine giden yüklerin sınır geçişlerinde problemler olması ekstra maliyetler oluşturmaya başladı . Yükler Novorosisky ve Poti limanlarına yöneldi .

Bu iki limanin alt yapıları bu kadar büyük iş hacmi için yeterli olmasada Karadeniz’de başka alternatif yoktu. Kapasite yetersizliği yanında operasyonel problemler, alt yapının yetersizliğinden bu limanlardan giris yapan yüklerin maliyetlerini yükseltti.

Problemler halen devam ediyor. Her ne kadar yeni limanlar yapılıyor da olsa çözüm için limana terminal yapmakla yeterli degildir. Liman sonrası lojistik alt yapının da parelelinde yapılması gereklidir.

 Sorunuz cevabi olarak; Ukrayna 2014’ den önce Turkiye ile Rusya arasındaki önemli lojistik lokasyonunun yanında  tüm dünyanın büyük bir cografyaya giriş kapısı idi. 2014 kiriz ile bu kapı tam kapanmadı ama tam açık da değil . Ben bu kapinin yakin bir tarihte tekrar eskisi gibi faaliyete geçeceğini düşünüyorum  .

-Burayy biraz açar mısınız ?

Yaklaşık 140 milyon nüfusa sahip olan Rusya’nın Karadeniz’deki tek konteyner limani Novorossiky’dir. Tüketim malları ithal eden büyük ülkenin ihtiyaçları için sınırlı kapasitedeki bu liman yetersiz kalmaktadır. Rusya’nın diğer konteyner limanı ise kuzey batisindaki  St Petersbug  Limanıdır ve kapasitesi dolmuştur.

Gemi rotaları Çin’den başlayarak Süveyş Kanalı geçildikten sonra Akdeniz içine girer, Karadeniz yüklerinide indirdikten sonra Avrupa limanları ve devamında  Amerika kıtasına doğru ilerlediği dikkate alındığında Rusya’nın yüklerinin öncelikli olarak Karadenizde indirmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Rusya Karadeniz’de Novorosisky limanının yanına istediği alternatif  çözüm halen bulamadı. Bu yüzden eski ticaret yolu çözümünün hala ihtimal dahilinde olduğu düşüncesindeyim.

-Ukrayna’nın lojistik altyapısı sizce nasıl? Ukrayna için doğu ve batı arasındaki stratejik role sahip ülke diyebilir misiniz?

Ukrayna Sovyetler zamanindan kalma bir lojistik alt yapısına sahip.

Ancak bu alt yapı halen modernleştirilemedi. Önemli bir Demiryolu ağına sahipki bu kendi yakın coğrafyası için stratejik değerde. Ancak devlet eliyle halen yenilenmesi yapılmayan demiryolu ağı ile ilgili olarak özel sektörün devreye girmesi ile burada verimliliğin arttığını gözlemlemekteyiz. İpek yolu projesinin önemide dikkate alındığında demiryolundaki yenilenme faaliyetleri devam edeceğini öngörebiliriz.

Karayollarında yenileme ve genişletme yapılıyor ancak çok yavaş ve yeterli değil.

Kiev Havalanın dışında ki diğer havalanları kargo taşıma yetenekleri nerdeyse yok sayılır. Ülkemizde pek bilinmeyen ancak bu coğrafyada yoğun bir sekilde kullanılan Barge taşımacılığı tedarik zincirinde kullanilan halkalardan bir tanesi. Özel sektörün de desteği ile kullanım alanları genişliyor.

Diğer taraftan  büyük limanlardaki ekipmanların yenilendiğini görmekteyiz terminallerde ise özelleştirmeler devamında benzer yenilenmeleri getirmektedir.

Devlet kontrolunde olan daha küçük ölçekli limanlarda  halen sovyet zamanindan kalan ekipmanlar kullaniliyor, performansların düşük ve operasyon süreçlerin uzun olmasından dolayı gün geçtikte kullanımları tercih edilmiyor.

Bu limanların özelleştirilme programları ile modern limanlar olarak ticaret ağına tekrar kazandırılması çok yerinde olacaktır. Ukrayna’da eksik olan konulardan bir tanesi gümrüklü depo hizmetleridir. AB  uyum anlaşmaları çerçevesinde gümrük mevzuatında yapılan değişmeler, yenilikler gümrüklü depo açma ve kullanımını cazip hale getirmiştir. Henüz yeter sayıda gümrüklü depo bulunmamaktadır. Ancak yine stratejik bir çözüm olan bu adımın daha yaygınlaşması ülkenin ticari derinliğine destek verecektir.

Sonuc olarak; lojistik çözümler ve stratejilerle ilgili olarak Ukrayna’nın yol alması gerektiği aşikardır.  Ancak jeolojik konumu ve değişen dünya ticaret yolları Ukrayna’nın önemli bir konumda kalması gerektiğini bize işaret etmekte.

 -Hükümetin özellikle gümrük alanına başlattığı sıkı kontroller ve reform1 çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce neler değişiyor?

Ülkede 11 yıldır gümrükleme ve gümrüklü depo yönetimi yapıyoruz. Zaman içinde önemli deneyimler kazandık. Gümrüklerde geçmiş  dönemleri hatırladığımızda bugün gelinen duruma  iyi diyebiliriz. Ama gelişmiş ülkelerle kıyasladığımızda reformların  devam etmesi gerektiğini görüyoruz. Dikkat edilmesi gereken en önemli konu; denetim ve denetimin devamlılığı. Reformlar başarılı olması sadece kamu otoritesinin tek başına alacağı aksiyonlarla mümkün olmaz. Tüm piyasa oyuncularının yapıcı desteği gereklidir.Bir örnek vermek istersek Gümrük için bir şekilde hallolur düşüncesini değiştirmeliyiz.

-Şirketiniz, lojistik alanında ne tür hizmetler veriyor? Faaliyetlerini hakkında biraz bilgi verir misiniz ?

Şirketimiz 12 yıldır Odessa bölgesinde faaliyet göstermektedir. Bilgimiz,tecrübemiz ile acentemiz olan ülkelerden Ukrayna, Moldovya, Rusya ve Orta Asya Ülkelerine denizyolu, demiryolu, karayolu ve barc ile intermodal taşıma organizasyonu yaparak kapıdan kapıya konteyner, proje taşıma organizasyonu yapıyoruz.  Ukrayna’da gümrükleme ve gümrüklü depo hizmeleri veriyoruz. Ayrıca Ukrayna çıkışlı dökme yüklerde ( tahıl, metal vb yükleri )  uygun gemi bulunmasında brokerlik hizmeti de veriyoruz.

Son zamanlarda sıkça kullanılan kavramlardan bir tanesi tedarik zinciri yönetimidir. Çok kısaca ifade etmek istersek, bir ürünün hammadde olarak üretime girişinden, ürün olarak tüketiciye ulaştırılmasına kadar geçen sürede zincire dahil olan bütün kanalların yönetilmesi ve koordine edilmesidir. Biz, müşterilerimizin tedarik zinciri yönetiminde ihtiyaçları olan bölümlerine dahil oluyoruz.

Geniş hizmet  yelpazemiz ve tecrübemizle müşterilerimize ihtiyaçlarına özel çözüm önerileri sunuyoruz. Kapı teslimine kadar geçen süreçte taşıma, gümrüklü depo, gümrük işlemleri ve müşteri ihtiyacına gore özel hizmet veriyoruz. Hedefimiz müşteriye akıllı çözüm önerileri sunarak bu coğrafyada zaman ve maliyet tasarrufunu sağlamak ve bunu yüksek hizmet kalitesi ile vermektir.

Yakında Dünyanın herhangi bir ülkesinden İstanbul aktarmalı konteyner ile parca yük taşımacılığına  basliyoruz. Gelen Parca yükler gümrüklü  depoya inecek, müşterilerimiz isterlerse ithalat  işlemlerinide yaparak kapılarına yüklerini teslim edeceğiz.

İpek yolu projesi bölge için oldukça değerli.  Çin’den çıkacak yükler demiryolu ile Orta Asya Ülkelerini gecerek  alternatifli  yol seçeneklerini takip ederek Avrupa’ya ulaşacak. Bu yollar üzerindeki liman lokasyonları çok önemli. Ukrayna Karadenizdeki limanları ile stratejik önemini arttıracak bir konumda bulunmakta. Biz, Liman’dan başlayarak Ukrayna ,Rusya ve Orta Asya  Ülkelerine lojistik çözümler sunan tecrübemizi (Deniz, demiryolu ve karayolu dahil) İpek yolu projesine entegre edeceğiz. Müşterilerimizi bu yönde gelecek tüm yenilik ve avantajlardan haberdar edip, kendi yapılarına uygun alternatifleri değerlendirmelerine sunacağız.

– Bir Türk girişimcisi olarak Ukrayna’nın yatırım iklimini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ukrayna’nın ekonomik ve siyasi gelişiminden bahsetmiştik. Bununla birlikte Dünya ticaret yollarındaki yeni gelişmeler ve bu yol projesinde Ukrayna’nın stratejik öneminden de bahsettik. Ben iş dünyasının içinde bir Türk iş adamı olarak riskler ve fırsatlar bakış açılarımla Karadeniz’in bu önemli ticaret kapısında her iklimde fırsatlar yakalanabileceği düşüncesindeyim. Söz konusu belirsizlikler olduğunda İş dünyası bunu yönetmekte oldukça ustalaştı görüşündeyim.

Türkiye- Ukrayna arasındaki son dönem ilişkileri nasıl yorumluyorsunuz? 

İki komşu ülkenin ortak tarihi Osmanlı dönemine dayanmaktadır. 400 yıla yakın bu topraklarda hüküm süren Osmanlı pek çok Osmanlı ve İslam eseri bırakmıştır. Bunun toplum üzerindeki

etkilerini bugün dahi görebilirsiniz. İki ülke ticari ve stratejik ilişkilerini geliştirmek için adımlar atmaktadır.  Son dönemde vizelerin kalkması önemli bir adımdır. Bunu özellikle turizm ve eğitim alanındaki hacmin artması için  olumlu bir  gelişme olarak görüyorum.

Bu gün iki ülke arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 4,5 milyar USD dir. Uzun yıllardır hedef olan 10 Milyarın USD ‘nin halen gerisindeyiz. Ticari hacmi bir üst seviye çıkarmaya destek verecek olan Serbest Ticaret Anlaşması ilgili olarak her iki taraf otoritesinin zaman kaybetmeden konuyu hayata geçirmesi gerektiğini düşünüyorum. Son dönemde iki ülke ilişkilerinde önemli ölçüde bir yakınlaşma olduğu gözlemlenmektedir. STA sürecinin tamamlanması için iyi bir zamanlama aşamasındayız.

Bu fırsatı iyi değerlendirmek lazım. Alternatif Enerji üretimi konusunda Türk şirketlerinin pazarda yer alması memnuniyet verici olduğununda altını çizmek isterim. Ek olarak Askeri alanda da işbirliği adımlarının atılması sevindirici gelişmedir Cumhurbaşkanı V.Zelensky`nin son ziyaretinde imzalanan anlaşmalardan anlıyoruz ki Askeri alanda ki ilişkiler daha da gelişecek gibi görünüyor.

– Son olarak bizlere ne söylemek istersiniz?

Dünya üzerinde yaşayan jenerasyonun gördüğü en büyük salgının ortasındayız. Hayat ve iş planlarımızın yolunda gitmesi ve yönetilebilir olması için öncelikle sağlıklı olmamız gerekmekte.

Tıp otoritelerinin işaret ettiği tüm önlemleri uygulayıp iş hayatımızı güvenilir şekilde ilerletmemiz ve tedbirleri bırakmamamız gerekmekte. Bunların etkisi altında iletişim önemini çok arttırdı.

Gelecek iş modellerimiz bu gün yaşadığımız tecrübe ile değişiklikler gösterebilecektir. Değişime hızlı ayak uyduranların fark yaratacağını düşünmekteyim.

Bu söyleşi iletişim açısından çok kıymetli öncelikle bu fırsatı yarattığınız için çok teşekkürler.

Şahsınız ve tüm okuyuculara sağlıklı günler dilerim

Benzer Haberler

Batı Ukrayna’ya dev yatırım, ülkenin en büyük IT parkı 160 milyon dolar bütçe ile kuruluyor

UkrTürk Editör

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban ki – Mun Ukrayna’ya geliyor

UkrTürk Editör

Ukrayna’da ‘modern kölelik’, güvenlik servisi 103 kişiyi kurtardı

UkrTürk Editör

Yorum Yazın

İnternet sitemizde kullandığımız çerezler ideal kullanıcı deneyimini hedefleyen farklı görevler üstlenir. Gerekli çerezler, internet sitesinin ziyaret edilebilmesini ve özelliklerinin kullanılmasını sağlar. Performans çerezleri, kullanıcıların sitede gezinme alışkanlıklarını inceleyerek internet sitesinin performansını iyileştirir. İşlevsellik çerezleri, kullanıcıların sitedeki seçimlerini tanıyarak sitede gezinmeyi kolaylaştırır. Pazarlama çerezleri, promosyon ve sosyal medya bilgilerini kullanarak uygun kampanyaları haber verir. Çerez politikamızı inceleyin. Kabul Ediyorum Devamını Oku